{"id":1117,"date":"2022-08-15T07:08:00","date_gmt":"2022-08-15T07:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/piotrswitalski.com\/?p=1117"},"modified":"2023-04-13T15:34:54","modified_gmt":"2023-04-13T15:34:54","slug":"doktryna-strategicznej-cierpliwosci-czyli-czas-musi-pracowac-na-nasza-korzysc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/piotrswitalski.com\/?p=1117","title":{"rendered":"Doktryna strategicznej cierpliwo\u015bci, czyli czas musi pracowa\u0107 na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Czasem mo\u017cna uczyni\u0107 bierno\u015b\u0107 cnot\u0105. W historii dyplomacji to nierzadkie zjawisko. Pa\u0144stwa, kt\u00f3re nie dysponuj\u0105 \u015brodkami (militarnymi, gospodarczymi, politycznymi), aby skutecznie zareagowa\u0107 na dzia\u0142ania innych pa\u0144stw, kt\u00f3re nie odpowiadaj\u0105 ich interesom, \u017cadnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nie podejmuj\u0105, decyduj\u0105 si\u0119 na zdanie si\u0119 na rol\u0119 czynnika czasu. Zak\u0142adaj\u0105, \u017ce czas b\u0119dzie pracowa\u0107 na ich korzy\u015b\u0107. W dzia\u0142aniu czynnika czasu upatruj\u0105 ca\u0142\u0105 nadziej\u0119 na rozwi\u0105zanie problemu. Post\u0119puj\u0105 tak nie tylko pa\u0144stwa ma\u0142e i s\u0142abe. Cz\u0119sto w dzisiejszej epoce musz\u0105 te\u017c decydowa\u0107 si\u0119 na bierno\u015b\u0107 nawet mocarstwa.
<\/p>\n\n\n\n

Cierpliwo\u015b\u0107 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 zas\u0142on\u0105 dla zwyk\u0142ej prokrastynacji. W polityce zak\u0142ada ona odwlekanie koniecznych, ale ca\u0142kiem niemi\u0142ych decyzji na ostatni\u0105 chwil\u0119. W polityce zagranicznej zw\u0142oka jest immanentnym czynnikiem, kt\u00f3ry nale\u017cy uwzglednia\u0107 przy ocenie proces\u00f3w decyzyjnych, nawet w pa\u0144stwach autorytarnych. Ca\u0142a sztuka dyplomacji jest oparta na budowaniu bufor\u00f3w czasowych. Nawet wielkomocarstwowy kontenans nie eliminuje czynnika nieprzewidzianych skutk\u00f3w w\u0142asnych decyzji, kt\u00f3ry nakazuje kilka razy dobrze odmierzy\u0107, nim si\u0119 ostatecznie co\u015b przytnie. A brak dobrych pomys\u0142\u00f3w do dzia\u0142ania skazuje pa\u0144stwa na programow\u0105 bierno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Klinicznym przyk\u0142adem indolencji koncepcyjnej jest polityka zagraniczna za rz\u0105d\u00f3w PiS-u. By\u0142a polityk\u0105 \u017cywienia urazy na zachowania innych, publicznego fukania i tupania, gaszenia po\u017car\u00f3w w relacjach z innymi pa\u0144stwami, wywo\u0142ywanych niefortunnymi krokami w PiS-owskiej polityce wewn\u0119trznej. A przykrywa\u0142a koncepcyjn\u0105 pustk\u0119. Nawet kiedy w polskie r\u0119ce dostawa\u0142y si\u0119 instrumenty pokazywania inicjatywno\u015bci, jak cho\u0107by przewodnictwo w OBWE, czy nawet w Grupie Wyszehradzkiej, nic oryginalnego w\u0142odarze MSZ-u nie byli w stanie pokaza\u0107.
<\/p>\n\n\n\n

W polityce \u015bwiatowej najbardziej wysublimowan\u0105 ze znanych doktryn bierno\u015bci zdaje si\u0119 by\u0107 tzw. doktryna strategicznej cierpliwo\u015bci. Propagowana by\u0142a przez administracj\u0119 Baracka Obamy i uzasadnia\u0107 mia\u0142a wstrzymywanie si\u0119 z inicjatywami dzia\u0142a\u0144 wobec Korei P\u00f3\u0142nocnej.
<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, a zw\u0142aszcza po obj\u0119ciu w\u0142adzy w KRLD przez Kim Dzong Ila w 1994 r., przyspieszono tam prace nad broni\u0105 j\u0105drow\u0105 i rakietami do ich przenoszenia. Jeszcze w 1993 r. przetestowano rakiety zdolne swoim zasi\u0119giem pora\u017ca\u0107 Japoni\u0119. Administracja Billa Clintona przyj\u0119\u0142a taktyk\u0119 udobruchania re\u017cimu w oparciu o ofert\u0119 i\u015bcie wspania\u0142omy\u015bln\u0105. Wynegocjowany przez Jimmiego Cartera pakiet przewidywa\u0142 zniesienie sankcji, miliardow\u0105 pomoc w zbudowaniu reaktora nuklearnego dla cel\u00f3w pokojowych i dostawy ropy naftowej. W zamian Korea\u0144czycy mieli zaprzesta\u0107 rozwoju technologii rakietowych i zamkn\u0105\u0107 o\u015brodek bada\u0144 nuklearnych w Jongbjon. Porozumienie wszak\u017ce okaza\u0142o si\u0119 trudne w implementacji, albowiem Amerykanie Kimowi dowierza\u0107 nie chcieli. W efekcie sankcje nie zosta\u0142y zniesione, Korea\u0144czycy w 1998 r. wznowili potajemnie program nuklearny, a porozumienie zosta\u0142o pogrzebane.
<\/p>\n\n\n\n

Taktyka marchewki nie zadzia\u0142a\u0142a. Postanowiono wi\u0119c zastosowa\u0107 metod\u0119 kija. George W. Bush w\u0142\u0105czy\u0142 KRLD do konstelacji \u201eosi z\u0142a\u201d i zacisn\u0105\u0142 p\u0119ta sankcji. A Korea P\u00f3\u0142nocna wysz\u0142a z Traktatu NPT i zdetonowa\u0142a \u0142adunek nuklearny w 2006 r. Jeszcze co prawda w 2005 r. pr\u00f3bowano ratowa\u0107 sytuacj\u0119, uzgadniaj\u0105c format rozm\u00f3w sze\u015bciostronnych i pr\u00f3buj\u0105c okupi\u0107 zawieszenie programu korea\u0144skiego pomoc\u0105 \u017cywno\u015bciow\u0105. Taktyka kija zawiod\u0142a.
<\/p>\n\n\n\n

Obama postanowi\u0142 wi\u0119c przeczeka\u0107. Kto\u015b pewno doradzi\u0142 mu, \u017ce re\u017cim KRLD jest tak niewydolny, \u017ce musi si\u0119 nieuchronnie za\u0142ama\u0107. Katabolizm re\u017cimu okaza\u0142 si\u0119 wysoce spowolniony. Od pocz\u0105tku istnienia KRLD wiadomo bowiem by\u0142o, \u017ce re\u017cim Kim\u00f3w za\u0142ama\u0107 si\u0119 mo\u017ce tylko, je\u015bli odm\u00f3wi mu pomocy Pekin. A dla Pekinu istnienie KRLD jest gwarancj\u0105 odsuni\u0119cia wp\u0142yw\u00f3w ameryka\u0144skich, uwik\u0142ania USA w lokalny sp\u00f3r o wymiarze nuklearnym. KRLD to dla Chin bufor polityczno-militarny. I owszem, bez chi\u0144skiej pomocy, cho\u0107by dyskretnej, ale egzystencjalnej (\u017cywno\u015b\u0107), re\u017cim implodowa\u0142by ju\u017c dawno.
<\/p>\n\n\n\n

Obamowa strategiczna cierpliwo\u015b\u0107 niewiele wi\u0119c da\u0142a. Kim Dzong Un kontynuowa\u0142 program nuklearny, modernizowa\u0142 g\u0142owice, rozwija\u0142 zasi\u0119g rakiet, prowokowa\u0142. <\/p>\n\n\n\n

Przez wszystkie te lata zastanawia\u0142a mnie bierno\u015b\u0107 Unii Europejskiej wobec korea\u0144skiego wyzwania. Zupe\u0142nie jakby problem mia\u0142 bilateralny ameryka\u0144sko-p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski wymiar, a co najwy\u017cej regionalny. W 2015 r. pr\u00f3bowa\u0142em zainspirowa\u0107 kierownictwo MSZ do zg\u0142oszenia inicjatywy powo\u0142ania specjalnego przedstawiciela UE ds. P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego. Dysponowali\u015bmy jeszcze wtedy zreszt\u0105 specjalistami z niedost\u0119pn\u0105 innym pa\u0144stwom UE wiedz\u0105. Odsuni\u0119tymi zreszt\u0105 potem przez PiS-owskich zarz\u0105dc\u00f3w MSZ na boczny tor.
<\/p>\n\n\n\n

Unia Europejska pozostaje do dzi\u015b ledwie obserwatorem wydarze\u0144, komparsem na scenie wielkiej polityki. Nie by\u0142o jej w formacie rozm\u00f3w sze\u015bciostronnych. Nie przejawia \u017cadnej innej znacz\u0105cej inicjatywy. A przecie\u017c g\u0142osi wokacj\u0119 aktora globalnego.
<\/p>\n\n\n\n

Prezydent Trump da\u0142 pokaz choroby dwubiegunowej w polityce wobec KRLD. Z jednej strony grozi\u0142 zmasowanym atakiem furii, z drugiej uczyni\u0142 Kimowi honor spotkania na szczycie i \u017ceby to raz. Spotkanie w 2018 r. mog\u0142o jeszcze napawa\u0107 optymizmem, ale szczyt hanojski w 2019 r. nic ju\u017c da\u0107 nie m\u00f3g\u0142. Idiolatryczny re\u017cim potraktowa\u0142 bro\u0144 nuklearn\u0105 jako jedyn\u0105 gwarancj\u0119 swojego istnienia.
<\/p>\n\n\n\n

Pozosta\u0142o wr\u00f3ci\u0107 do \u201estrategicznej cierpliwo\u015bci\u201d.
<\/p>\n\n\n\n

Termin to chwytliwy. Nawet, je\u015bli analitycy s\u0105 zgodni, \u017ce polityka taka bardziej sankcjonuje status quo, ni\u017c generuje pozytywne zmiany. Nawet je\u015bli cierpliwo\u015b\u0107 staje si\u0119 synonimem bezradno\u015bci. Nawet je\u015bli cierpliwo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cza aktywn\u0105 dyplomacj\u0119 i oddaje kreowanie przysz\u0142o\u015bci cynicznym realpolitykierom. <\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pr\u00f3bowano \u201estrategiczn\u0105 cierpliwo\u015b\u0107\u201d przenosi\u0107 nawet na polityk\u0119 Zachodu wobec putinowskiej Rosji. W niekt\u00f3rych zachodnich stolicach wykazywano nieskuteczno\u015b\u0107 sankcji, izolowania Rosji, akceptuj\u0105c wszak\u017ce, \u017ce taktyka jej kooptacji do struktur wsp\u00f3\u0142pracy z Zachodem tak\u017ce zawiod\u0142a. Jedni wi\u0119c (o czym pisalismy tydzie\u0144 temu) chcieli Putina ug\u0142aska\u0107, ale inni radzili po prostu go przeczeka\u0107. Rosyjska agresja wobec Ukrainy w 2022 r. zamnkn\u0119\u0142a usta i tym kaznodziejom biernej polityki wobec Rosji.
<\/p>\n\n\n\n

W polityce mi\u0119dzynarodowej zawsze nale\u017cy zostawia\u0107 przestrze\u0144 dla wysi\u0142ku dyplomatycznego. I w relacjach z KRLD, i w relacjach z Rosj\u0105 mo\u017cna znale\u017a\u0107 dzi\u015b ex post<\/em> moment, w kt\u00f3rym roli dyplomacji nie doceniono. Rosja przesun\u0119\u0142a si\u0119 dzi\u015b na pozycj\u0119 pariasa mi\u0119dzynarodowego coraz bardziej por\u00f3wnywalnego ze statusem KRLD. Informacja, \u017ce Kim got\u00f3w jest wys\u0142a\u0107 na pomoc Rosji stutysi\u0119czn\u0105 armi\u0119 do walki w Ukrainie symbolizuje wsp\u00f3lnot\u0119 upadku obu parias\u00f3w.
<\/p>\n\n\n\n

Dyplomacja uchodzi za sztuk\u0119 cierpliwo\u015bci. Impulsywno\u015b\u0107, spontaniczno\u015b\u0107, pospieszno\u015b\u0107, emocjonalna wybuchowo\u015b\u0107 k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 z prawid\u0142ami dyplomatycznego zachowania. Wielokrotnie w swojej karierze by\u0142em \u015bwiadkiem b\u0105d\u017a wr\u0119cz bezpo\u015brednio uczestniczy\u0142em w dwu- i wielostronnych negocjacjach, kiedy emocje buzowa\u0142y w najlepsze. Zawsze jednak uczestnicy nie tracili do ko\u0144ca kontroli nad emocjami, nawet kiedy podnoszono g\u0142os i u\u017cywano agresywnej retoryki. Raz tylko by\u0142em \u015bwiadkiem przekroczenia wszelkich norm zachowania. W 2001 r. trwa\u0142y w Nairobi prace redakcyjne nad dokumentem wa\u017cnego spotkania \u015bwiatowego (specjalnej sesji Zgromadzenia Og\u00f3lnego ONZ w sprawach siedlisk ludzkich), kt\u00f3re mia\u0142o odby\u0107 si\u0119 w Nowym Jorku. Negocjacje przeci\u0105ga\u0142y si\u0119 ka\u017cdego dnia do p\u00f3\u017anych godzin nocnych. Dla mnie nic w tym nowego nie by\u0142o, bo nocne negocjacje by\u0142y w dyplomacji europejskiej rzecz\u0105 normaln\u0105. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pod naporem emocji i zm\u0119czenia potrafi\u0142y u niekt\u00f3rych koleg\u00f3w p\u0119kn\u0105\u0107 ryzy samokontroli. Po wymianie polemicznych uwag o trzeciej nad ranem, dw\u00f3ch negocjator\u00f3w (i to reprezentuj\u0105cych europejskie pa\u0144stwa) rzuci\u0142o si\u0119 na siebie z pi\u0119\u015bciami. Dosz\u0142o do wzajemnego targania si\u0119 za grzywki, i to na oczach kilkudziesi\u0119ciu delegat\u00f3w, w tym reprezentuj\u0105cych pa\u0144stwa rozwijaj\u0105ce si\u0119. A dosz\u0142o r\u0119koczyn\u00f3w na szczeblu bynajmniej niepo\u015blednim (jeden z uczestnik\u00f3w zaj\u015bcia by\u0142 w randze dyrektorskiej). Koincydencji nie by\u0142o w tym \u017cadnej, ale od nast\u0119pnego dnia rokowania znacznie przyspieszy\u0142y.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Negocjacje w siedzibie ONZ w Nairobi (2001 r.). S\u0105siadami – dyplomaci Republiki Korei.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czasem mo\u017cna uczyni\u0107 bierno\u015b\u0107 cnot\u0105. W historii dyplomacji to nierzadkie zjawisko. Pa\u0144stwa, kt\u00f3re nie dysponuj\u0105 \u015brodkami (militarnymi, gospodarczymi, politycznymi), aby skutecznie zareagowa\u0107 na dzia\u0142ania innych pa\u0144stw, kt\u00f3re nie odpowiadaj\u0105 ich interesom, \u017cadnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nie podejmuj\u0105,…<\/p>\n

Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","odd"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/piotrswitalski.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/IMG_3984-scaled.jpg?fit=2560%2C1772&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1117"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1971,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions\/1971"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/piotrswitalski.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}