<\/p>\n\n\n\n
Nasza wsp\u00f3lna w\u0119dr\u00f3wka po \u015bwiecie doktryn polityki zagranicznej i mi\u0119dzynarodowej dobieg\u0142a ko\u0144ca. S\u0142owa dotrzyma\u0142em i przez rok (z lekkim naddatkiem) dostarcza\u0142em co tydzie\u0144 \u015bwie\u017c\u0105 porcj\u0119 opis\u00f3w, refleksji i osobistych anegdot zwi\u0105zanych z polityk\u0105 zagraniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b kilka ko\u0144cowych komentarzy.<\/p>\n\n\n\n
Pomys\u0142, aby opisywa\u0107 doktryny metod\u0105 cotygodniowych wpis\u00f3w (felieton\u00f3w) zrodzi\u0142 si\u0119 podczas zbierania materia\u0142\u00f3w do publikacji ksi\u0105\u017ckowej. Bo to pierwotnie monografia mia\u0142a by\u0107, ca\u0142kiem powa\u017cna i zasadnicza. Mia\u0142a mie\u0107 swoj\u0105 solidn\u0105 logik\u0119 i struktur\u0119. I solidne tezy, tudzie\u017c konkluzje.
Tylko, \u017ce ja robi\u0142em takie monograficzne projekty ju\u017c do\u015b\u0107 razy, by odczu\u0107 w ko\u0144cu deficyt motywacyjny.<\/p>\n\n\n\n
Szcz\u0119\u015bciem kto\u015b zapyta\u0142 mnie w po\u0142owie 2021 r.: \u201eA mo\u017ce by\u015b jakiego\u015b bloga zacz\u0105\u0142 na emeryturze? Tyle mia\u0142by\u015b do poopowiadania\u201d. Wi\u0119c dlaczego nie? W ko\u0144cu, to co\u015b nowego, forma przez mnie nie praktykowana wcze\u015bniej. Jednym s\u0142owem – wyzwanie, kt\u00f3re mo\u017ce motywowa\u0107. A je\u015bli mog\u0142o motywowa\u0107, dlaczego czeka\u0107 by\u0142o do emerytury? Czasu mia\u0142em do\u015b\u0107 i nic do stracenia (ani do zyskania) na dobre miesi\u0105ce przed emerytur\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Nie chcia\u0142em wszak\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 konwencjonaln\u0105 drog\u0105 i sta\u0107 si\u0119 kolejnym komentatorem codziennych wydarze\u0144 mi\u0119dzynarodowych. Na to mam jeszcze czas.<\/p>\n\n\n\n
Poszatkowa\u0142em wi\u0119c moje opisy doktryn na 52 (w sumie wysz\u0142o potem 54) kawa\u0142ki. Co oczywi\u015bcie zak\u0142\u00f3ci\u0142o odbi\u00f3r ca\u0142o\u015bciowy. Pierwotne logiczne ramy prezentacji uj\u0119te w pi\u0119\u0107 solidnych rozdzia\u0142\u00f3w, jak to sobie planowa\u0142em, przesta\u0142y by\u0107 widoczne. Utraci\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbudowania pomost\u00f3w mi\u0119dzy rozdzia\u0142ami, wykazywania jak ka\u017cdy wyrasta harmonijnie z poprzedniego. Bo teraz ka\u017cdorazowy wpis musia\u0142 funkcjonowa\u0107 jako byt samodzielny, bez uwik\u0142ania w konteksty i bez konieczno\u015bci chronologicznej lektury blogu.<\/p>\n\n\n\n
Zrezygnowa\u0107 te\u017c musia\u0142em z akademickiej ornamentacji. W blogu nie by\u0142o miejsca na przypisy, cytaty z my\u015bli zapo\u017cyczonych, podpieranie si\u0119 profesorskimi autorytetami, polemiki z pogl\u0105dami innych. Te akurat protezy intelektualne pomin\u0105\u0142em bez \u017calu. Ograniczy\u0142em si\u0119 do czystej faktografii, encyklopedycznej (wikipedycznej) wiedzy. W ten spos\u00f3b zyska\u0142em wi\u0119cej miejsca na osobiste refleksje.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie pracy nad wpisami pojawia\u0142y si\u0119 nowe pomys\u0142y, kt\u00f3re grozi\u0142y rozlaniem si\u0119 blogu ponad zapowiedzian\u0105 przestrze\u0144 czasow\u0105, czyli ramy jednego roku. Ale niekt\u00f3re w\u0105tki i doktryny \u015bwiadomie pomin\u0105\u0142em. Ot, korci\u0142o mnie, dla przyk\u0142adu, opisa\u0107 doktryn\u0119 \u201epity politics\u201d, kiedy przyw\u00f3dca partii rz\u0105dz\u0105cej w Polsce zn\u00f3w naje\u017cd\u017ca\u0142 na Niemcy w kwestii reparacji wojennych. Ale da\u0142em sobie spok\u00f3j, bo ju\u017c o doktrynie tej pisa\u0142em w jednej ze swoich wcze\u015bniejszych ksi\u0105\u017cek. Parada doktryn polityki zagranicznej w moim blogu nie jest wi\u0119c kompletna.<\/p>\n\n\n\n
\u015awierzbi\u0142a mnie r\u0119ka, by przy\u0142o\u017cy\u0107 PiS-owskim dyplomato\u0142kom za ich polityczne szkodnictwo i profesjonaln\u0105 niekompetencj\u0119, kiedy tematyczne konteksty a\u017c si\u0119 o to prosi\u0142y. Zw\u0142aszcza po moim przej\u015bciu na emerytur\u0119. Kilka razy z okazji skorzysta\u0142em. Ale postanowi\u0142em generalnie upustu emocjom nie dawa\u0107. PiS-owscy dewastatorzy polskiej dyplomacji na komentarze zwyczajnie nie zas\u0142uguj\u0105. Tak\u017ce moje, bo to blog traktuj\u0105cy o profesjonalnych doktrynach. Jak polsk\u0105 dyplomacj\u0119 po PiS-owskiej demolce odbudowa\u0107, to oddzielna kwestia, ale wykraczaj\u0105ca poza tematyk\u0119 blogu.<\/p>\n\n\n\n
Co wszak\u017ce pomin\u0105\u0142em z \u017calem, to kilka-kilkana\u015bcie tez (i hipotez) ci\u0119\u017cszych, zasadniczych niemal\u017ce, a przy tym w\u0142asnych. Nie, \u017ceby odci\u0105\u017cy\u0107 tekst z fraz mog\u0105cych lektur\u0119 utrudnia\u0107 niespecjali\u015bcie. Nie, \u017ceby obawia\u0107 si\u0119 ich przechwycenia przez plagiator\u00f3w (czego niestety do\u015bwiadcza\u0142em nie raz w przesz\u0142o\u015bci). Chcia\u0142em po prostu zachowa\u0107 moje os\u0105dy jako bonus na okoliczno\u015b\u0107 wydania zbioru w postaci ksi\u0105\u017ckowej. Je\u015bli ksi\u0105\u017cka mia\u0142aby si\u0119 kiedykolwiek ukaza\u0107, musia\u0142aby zawiera\u0107 jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 dodan\u0105, now\u0105 jako\u015b\u0107 w stosunku do wpis\u00f3w blogowych.<\/p>\n\n\n\n
Czy ksi\u0105\u017cka wszak\u017ce si\u0119 kiedykolwiek pojawi? Szczerze powiem, \u017ce dzi\u015b, czyli w po\u0142owie stycznia 2023 r., nic na to jeszcze wskazuje. Musia\u0142by kto\u015b u\u017cy\u0107 argument\u00f3w co nie lada, by do jej wydania przekona\u0107. Zreszt\u0105 nie tylko mnie, ale i potencjalne wydawnictwo. Jestem oczywi\u015bcie bardzo wdzi\u0119czny za pozytywne sygna\u0142y, kt\u00f3re od czytelnik\u00f3w mojego bloga na przestrzeni ostatniego roku nap\u0142ywa\u0142y. Nie tylko od znajomych i rodziny. Blog mia\u0142 sta\u0142y i wierny kr\u0105g czytelnik\u00f3w, skromny, bo skromny, albowiem licz\u0105cy sobie kilkadziesi\u0105t os\u00f3b, przewa\u017cnie osobi\u015bcie mi znanych i osobi\u015bcie \u017cyczliwych. Dzi\u0119ki Wam serdeczne. To dla Was przede wszystkim wyci\u0105ga\u0142em z archiwum fotografie z r\u00f3\u017cnych etap\u00f3w mojej dyplomatycznej kariery. Pokrywaj\u0105 one zdaje si\u0119 wszystkie lata z okresu 1985-2019. Chcia\u0142em, aby pokazywa\u0142y one dyplomat\u0119 w dzia\u0142aniu w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, nie tylko \u015bciskaj\u0105cego d\u0142o\u0144 \u015bwiatowym VIP-om i celebrytom, ale tak\u017ce przy stole negocjacyjnym, na trybunie mi\u0119dzynarodowej, w kuluarach, w podr\u00f3\u017cy, na rautach, obiadach i cocktailach, przy biurku i za komputerem, w gronie wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i w t\u0142umie zwyk\u0142ych ludzi (a nawet na szpitalnym \u0142o\u017cu). I przypomina\u0142y nam nasze spotkania i wsp\u00f3lnie prze\u017cyte czasy.<\/p>\n\n\n\n
Przypadkowych czytelnik\u00f3w z grona adept\u00f3w dyplomacji i student\u00f3w stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych przyci\u0105gn\u0105\u0142 blog zdaje si\u0119 niewielu. A to z my\u015bl\u0105 o nich wplata\u0142em w tematyczne opisy osobiste anegdoty, relacje z dyplomatycznych dzia\u0142a\u0144, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142em, rozmaite niedyskrecje zawodowe. Nie zawsze chodzi\u0142o o konfrontowanie tak zwanej teorii z codzienn\u0105 praktyk\u0105, nie zawsze chodzi\u0142o o ilustrowanie encyklopedycznych tez faktami z dyplomatycznego \u017cycia. Nie kryj\u0119, \u017ce bardziej zale\u017ca\u0142o mi na tym, aby pokaza\u0107 m\u0142odym adeptom, \u017ce dyplomacja mo\u017ce da\u0107 im okazj\u0119 do wdzi\u0119cznych do\u015bwiadcze\u0144, prze\u017cy\u0107, a nawet przyg\u00f3d. \u017be to obok wielu niedogodno\u015bci, jakie z nim si\u0119 wi\u0105\u017c\u0105, a zw\u0142aszcza stresu, nomadycznego przymusu przemieszczania, pracy w \u015bwi\u0119ta i niedziele, zaw\u00f3d nios\u0105cy w sobie znakomity potencja\u0142 wzbogacaj\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144. Oczywi\u015bcie pod pewnymi warunkami. Pierwszym i zasadniczym jest wykszta\u0142cenie nawyku porzucania stref komfortu, a zw\u0142aszcza tej, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 zmor\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej dyplomacji, czyli uprawiania zawodu zza biurka, przez ekran komputera, zast\u0105pienia \u015bwiata realnych interakcji personalnych, wirtualn\u0105 przestrzeni\u0105 korespondencji i rozm\u00f3w. No, i drugi istotny warunek \u2013 ch\u0119\u0107 dzia\u0142ania, inicjatywno\u015b\u0107, kreatywno\u015b\u0107, my\u015blenie koncepcyjne. Tak, wiem, \u017ce czasami mo\u017ce to komplikowa\u0107 karier\u0119, zra\u017ca\u0107 do siebie prze\u0142o\u017conych, nara\u017ca\u0107 na ostracyzm ze strony koleg\u00f3w. Do\u015bwiadcza\u0142em tego na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Ale opowiastkami z w\u0142asnej drogi zawodowej, chcia\u0142em przekona\u0107, \u017ce per saldo warto, nawet je\u015bli oportunizm, bierno\u015b\u0107 i reaktywno\u015b\u0107 wydaj\u0105 si\u0119 niekiedy lepszymi z punktu widzenia kariery opcjami.<\/p>\n\n\n\n
Kosmopolitycznie m\u00f3g\u0142bym powiedzie\u0107 wst\u0119puj\u0105cemu pokoleniu dyplomat\u00f3w, \u017ce przes\u0142anie z moich dykteryjek brzmi po prostu: \u201ediplomacy can be fun\u201d. I poci\u0105gn\u0105\u0107 t\u0119 tez\u0119 dalej za hukslejowskim motto: \u201edo not put off till tomorrow the fun you can have today\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowywa\u0107 w\u0142asn\u0105 karier\u0119 dyplomatyczn\u0105 jeszcze mi nie pora. Wi\u0119c przytoczone w blogu anegdoty nie chcia\u0142em opatrywa\u0107 jakimikolwiek praktycznymi radami. Nie s\u0105 one zreszt\u0105 kompletnym archiwum moich wspomnie\u0144. Jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107, w pracy ka\u017cdego dyplomaty pojawiaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kt\u00f3re do publicznego opowiadania si\u0119 nie nadaj\u0105. Czasami wr\u0119cz mimowolnie cz\u0142owiek staje si\u0119 \u015bwiadkiem s\u0142\u00f3w i czyn\u00f3w, kt\u00f3rych relacjonowa\u0107 nie spos\u00f3b. Nie zawsze tylko dlatego, \u017ce nie wolno (bo rygor niejawno\u015bci), b\u0105d\u017a nie wypada (bo rygor ludzkiej przyzwoito\u015bci). Czasami s\u0105 one po prostu tak niewiarygodne, \u017ce gro\u017c\u0105 oskar\u017ceniem o konfabulacj\u0119. Mnie si\u0119 kilka takich zdarze\u0144 trafi\u0142o. Nie opowiadam wi\u0119c o nich, bo i tak nikt by mi nikt nie uwierzy\u0142 (poza najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105). A moja kariera dyplomatyczna przypad\u0142a na lata historycznie prze\u0142omowe. Widzia\u0142em, jak chyli\u0142 si\u0119 upadkowi komunizm, rozpada\u0142 ZSRR i blok sowiecki, powstawa\u0142y nowe pa\u0144stwa i organizacje, przemeblowywa\u0142y si\u0119 alianse, zmienia\u0142y si\u0119 paradygmaty stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, dokonywa\u0142y si\u0119 rewolucje, kryzysy i wojny. Jednym s\u0142owem, dzia\u0142o si\u0119, oj, dzia\u0142o. Zaczynaj\u0105cy dzi\u015b karier\u0119 dyplomaci mog\u0105 tylko pozazdro\u015bci\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Chcia\u0142em rozwija\u0107 swojego bloga w my\u015bl o\u015bwieceniowej zasady \u201edocere et delectare\u201d, czyli \u0142\u0105czy\u0107 rzeczy powa\u017cne z krotochwilnymi, ale z nadziej\u0105, \u017ce co\u015b nowego czytelnik z lektury wyniesie. Cho\u0107by znajomo\u015b\u0107 nowych s\u0142\u00f3w. Dlatego te\u017c ze z\u0142o\u015bliw\u0105 niekiedy premedytacj\u0105 wtyka\u0142em do ka\u017cdego wpisu kilka s\u0142\u00f3w i zwrot\u00f3w rzadkich b\u0105d\u017a obcoj\u0119zycznych (g\u0142\u00f3wnie \u0142aci\u0144skich jak ten powy\u017cej), makaronizm\u00f3w zapomnianych. Z regu\u0142y tylko kilka i skomasowanych, aby zagl\u0105danie do s\u0142ownika nie odrywa\u0142o zbyt od koncentracji na czytaniu. Mamotreptu (kolejne trudne s\u0142owo, ale ju\u017c ostatnie takie na tym blogu) \u015bwiadomie nie za\u0142\u0105cza\u0142em. No tak wszystkiego na tacy podawa\u0107 nie chcia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
Zignorowa\u0142em tudzie\u017c sugestie, aby prezentowa\u0107 wpisy w formie podcast\u00f3w. Wiem, \u017ce z tego powodu straci\u0142em co najmniej kilkoro odbiorc\u00f3w. Ale to dodatkowy wysi\u0142ek, kt\u00f3ry wymaga\u0142by solidnego uzasadnienia. Na razie motywacji brak.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u0144cz\u0119 dzi\u015b wa\u017cny rozdzia\u0142 w moim blogu, pragn\u0119 wi\u0119c podzi\u0119kowa\u0107 najbli\u017cszym, bez pomocy kt\u00f3rych blog by nie powsta\u0142. Syn Micha\u0142 stworzy\u0142 ca\u0142\u0105 stron\u0119 techniczn\u0105 i wizualn\u0105, nauczy\u0142 mnie, jak obs\u0142ugiwa\u0107 m\u00f3j w\u0142asny blog, za\u0142adowywa\u0107 go postami i apdejtowa\u0107. Ma\u0142\u017conka Anna cotygodniowymi linkami na FB popularyzowa\u0142a blog w\u015br\u00f3d znajomych. A syn Piotr pr\u00f3bowa\u0142 rozszerza\u0107 kr\u0105g czytelnik\u00f3w tak\u017ce poza granicami kraju.<\/p>\n\n\n\n
Od lutego 2023 r. zaczynam nowy rozdzia\u0142. Nadal powodowany ch\u0119ci\u0105 podzielenia si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem. Za namow\u0105 znajomego b\u0119d\u0119 przez rok w comiesi\u0119cznych odcinkach udziela\u0107 rad adeptom negocjacji dyplomatycznych o tym, jak je skutecznie prowadzi\u0107. Podkre\u015blam \u2013 wpisy b\u0119d\u0105 raz na miesi\u0105c, cho\u0107 niekoniecznie d\u0142u\u017csze. Pierwszy – 20 lutego br. Nadal nie b\u0119dzie mo\u017cna ich komentowa\u0107. Ale komunikowa\u0107 si\u0119 ze mn\u0105 zawsze przecie\u017c mo\u017cna drog\u0105 okr\u0119\u017cn\u0105: mejlem lub mesend\u017cerem.<\/p>\n\n\n\n
Do kolejnych spotka\u0144!<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/piotrswitalski.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/20220617_162231-1.jpg?resize=268%2C393&ssl=1\")
Nasza wsp\u00f3lna w\u0119dr\u00f3wka po \u015bwiecie doktryn polityki zagranicznej i mi\u0119dzynarodowej dobieg\u0142a ko\u0144ca. S\u0142owa dotrzyma\u0142em i przez rok (z lekkim naddatkiem) dostarcza\u0142em co tydzie\u0144 \u015bwie\u017c\u0105 porcj\u0119 opis\u00f3w, refleksji i osobistych anegdot zwi\u0105zanych z polityk\u0105 zagraniczn\u0105. Dzi\u015b…<\/p>\n