S\u0105 decyzje w \u017cyciu, w podejmowaniu kt\u00f3rych rozum si\u0119 gubi. Tak\u017ce politycy w kluczowych sytuacjach rozumowi nie chc\u0105 \u015blepo zawierzy\u0107. Uciekaj\u0105 si\u0119 do astrolog\u00f3w, wr\u00f3\u017cbit\u00f3w, mag\u00f3w, a w ostateczno\u015bci stawiaj\u0105 pasjansa. Niekt\u00f3rzy mocno wierz\u0105cy poddaj\u0105 si\u0119 woli \u201ewszechmog\u0105cego\u201d, jakkolwiek brzmia\u0142oby jego imi\u0119. Modl\u0105 si\u0119, medytuj\u0105, radz\u0105 si\u0119 kap\u0142an\u00f3w, duchowych guru. Tak\u017ce dzi\u015b – w erze sztucznej inteligencji, dyktatu technologii, prymatu rozumu. Niewielu si\u0119 do tego przyznaje, zw\u0142aszcza na racjonalnym Zachodzie. Ale nadal tacy s\u0105. Ostatnio nawet pewien dyktator i z\u0142oczy\u0144ca przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce korzysta z osobistej kaplicy, aby znale\u017a\u0107 duchowe wytchnienie i si\u0119 pomodli\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Jak pisa\u0142 ksi\u0105dz Twardowski: \u201eDuchu \u015awi\u0119ty, ni z tego, ni z owego, tchnij na nas, na ca\u0142ego”. <\/p>\n\n\n\n
Tyle o politykach. Oni zawsze b\u0119d\u0105 udowadnia\u0107, \u017ce jak nie Duch \u015awi\u0119ty, to intuicja s\u0105 niezb\u0119dne w podejmowaniu trudnych decyzji, bo przecie\u017c nie vox populi, albo algorytmy sztucznej inteligencji. Boj\u0105 si\u0119 zw\u0142aszcza tej ostatniej, bo mo\u017ce przecie\u017c udowodni\u0107 zb\u0119dno\u015b\u0107 polityk\u00f3w jako klasy. No wi\u0119c tyle o politykach, a co dyplomaci?<\/p>\n\n\n\n
No ju\u017c dyplomaci powinni umie\u0107 wy\u0142\u0105cza\u0107 czynnik emocji, co najmniej w pracy.<\/p>\n\n\n\n
Losy Istvana Tereya, radcy Ambasady w Nowym Delhi, pokazuj\u0105 jednak, \u017ce emocje ca\u0142kiem potrafi\u0105 dyplomatami zaw\u0142adn\u0105\u0107. Od spotkania Margit, Terey, dojrza\u0142y przecie\u017c cz\u0142owiek, o zaj\u0119ciach zawodowych nie my\u015bli ju\u017c wcale. Wpada po uszy w emocjonalny rollercoaster.<\/p>\n\n\n\n
W zasadzie nie warto owej jazdy tu opisywa\u0107, bo przecie\u017c ten blog nie o tym. Ale dla wsp\u00f3lnej rozrywki przypomnijmy.<\/p>\n\n\n\n
Po burzliwym zawi\u0105zaniu romansu, Margit, oddalona od Istvana, bo on w Delhi, ona w Agrze, zamilk\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Tereya wi\u0119c trz\u0119sie: \u201eNa dwa listy nie odpowiedzia\u0142a i na depesz\u0119\u201d. Nie zdzier\u017cy\u0142 i do niej jedzie, ca\u0142y w niepewno\u015bci. \u201eCo ja takiego zrobi\u0142em?\u201d \u201eCho\u0107 tyle razy m\u00f3wi\u0142a, \u017ce do niego nale\u017cy, nie by\u0142a jego w\u0142asno\u015bci\u0105, ona si\u0119 tylko oddawa\u0142a. Teraz zmieni\u0142a zdanie. Nie chce\u201d.<\/p>\n\n\n\n
A mo\u017ce jej milczenie sprawa to polityczna: \u201eCzy brytyjska ambasada mog\u0142a jej zabroni\u0107 spotykania si\u0119 ze mn\u0105?\u201d W tamtych czasach wszystko by\u0142o mo\u017cliwe. Kto m\u00f3g\u0142 za\u015bwiadczy\u0107, \u017ce Terey to nie szpieg?<\/p>\n\n\n\n
Okazuje si\u0119, \u017ce dwa miesi\u0105ce \u201ez\u0142owrogiego milczenia\u201d nie by\u0142y przypadkowe. Ale przyczyna prozaiczna: brak miesi\u0105czki. Zaburzy\u0142o to uczucia Margit. Takiego szybkiego obrotu spraw nie planowa\u0142a. \u201eCo nas dzieli?\u201d \u201eDziecko. Twoje\u201d. \u201eMusia\u0142am sobie sama poradzi\u0107. Nie chcia\u0142am ciebie w to miesza\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Terey rozumie jej zapa\u015b\u0107, ale przecie\u017c zaakceptowa\u0142by dziecko. \u201eRabuj\u0119 j\u0105, jestem ma\u0142y, pod\u0142y\u2026wykorzystuj\u0119 jej s\u0142abo\u015b\u0107 do mnie, bezbronn\u0105 uleg\u0142o\u015b\u0107\u201d, \u201eszepc\u0119: kocham, kocham, a to niczego nie usprawiedliwia\u201d. I konkluzja zasadnicza: \u201eGdyby naprawd\u0119 mia\u0142a dziecko, rozwi\u00f3d\u0142bym si\u0119\u201d. \u201eRozw\u00f3d. \u0141atwo powiedzie\u0107\u201d. \u201ePrzygotowa\u0142bym, a potem pojecha\u0142. Powiedzia\u0142bym: pomyli\u0142em si\u0119\u201d. Ale alarm by\u0142 fa\u0142szywy, okres wr\u00f3ci\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem opcja powrotu do Budapesztu i rozwodu z Ilon\u0105 ju\u017c si\u0119 sama narzuci\u0142a. Powa\u017cnie j\u0105 Terey rozwa\u017ca: \u201eczy jeste\u015b gotowa przyjecha\u0107 do mnie? Zosta\u0107, mo\u017ce na lata ca\u0142e\u2026\u201d Odpowied\u017a Margit jest ca\u0142kiem jednoznaczna: \u201eIstvan, przecie\u017c b\u0119d\u0119 z tob\u0105\u201d. Wi\u0119c wszystko wydaje si\u0119 dom\u00f3wione.<\/p>\n\n\n\n
Tylko czy \u017cona (Ilona) si\u0119 na rozw\u00f3d zgodzi? Istvan przekonuje sam siebie: \u201eTrzeba jej (Ilonie) powiedzie\u0107 uczciwie \u2013 ju\u017c wybra\u0142em. To proste, trzeba tylko jawnie stan\u0105\u0107 obok Margit\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Jednakowo\u017c szybko dochodzi do wielkiego zwrotu. Istvan przypomina sobie, \u017ce jest jeszcze kto\u015b inny mi\u0119dzy nim a \u017con\u0105. \u201eJa jestem katolikiem, dla nas nie ma zwolnienia z przysi\u0119gi, gdy na \u015bwiadka wezwali\u015bmy Boga\u201d. Margit nie dowierza: \u201eTo dla ciebie a\u017c takie wa\u017cne?\u201d \u201ePrzysi\u0119ga\u0142em \u201ei nie opuszcz\u0119 ci\u0119 a\u017c do \u015bmierci\u201d. Margit nie daje za wygran\u0105: \u201eMusi by\u0107 jakie\u015b wyj\u015bcie\u2026 a mo\u017ce szukasz sposobu, \u017ceby si\u0119 ode mnie odgrodzi\u0107\u201d. I zapowiada: \u201ea ja i tak ciebie nie puszcz\u0119\u201d, i si\u0119 pociesza: \u201emamy przynajmniej rok przed sob\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Margit zostawia Istvana w potyczce ze swoimi my\u015blami: \u201eB\u0119d\u0119 czeka\u0142a. Na ciebie. B\u0119d\u0119 cierpliwie przecina\u0142a nici, kt\u00f3rymi jeszcze jeste\u015b zwi\u0105zany z przegran\u0105 spraw\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ale pojawia si\u0119 te\u017c opcja emigracji. Margit traktuje j\u0105 jako najlepsze wyj\u015bcie. Przekonuje, \u017ce ojczyzny by na zawsze przecie\u017c nie porzuci\u0142: \u201eCzy w waszej literaturze nie ma takich poet\u00f3w, kt\u00f3rzy poszli na wygnanie, a wracali w s\u0142awie, ksi\u0105\u017cki ich podawano z r\u0105k do r\u0105k jak pochodnie\u201d. Polska dyplomacja zna przypadki, kiedy z powodu nag\u0142ego ataku mi\u0142o\u015bci do cudzoziemca\/cudzoziemki nasi dyplomaci wybierali emigracj\u0119. Moja kole\u017canka ze studi\u00f3w na sta\u017cu w jednym z pa\u0144stw zachodnich zakocha\u0142a si\u0119 i do komunistycznej ojczyzny nie wr\u00f3ci\u0142a. Inna sprawa, \u017ce w kraju, zdaje si\u0119, nikomu serca tym nie z\u0142ama\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Istvan, o \u015bwi\u0119ty paradoksie, z trudem oswaja si\u0119 z perspektyw\u0105 \u017cycia na obczy\u017anie. Troch\u0119 to dziwi, bo przecie\u017c dyplomaci wiedz\u0105, \u017ce si\u0119 da. Niekt\u00f3rzy w \u017cyciu wi\u0119cej czasu sp\u0119dzaj\u0105 za granic\u0105 ni\u017c w ojczy\u017anie. A on: \u201eNie powinienem by\u0142 ci\u0119 kocha\u0107\u201d. \u201ePrzecie\u017c ten, kogo by\u015b zabra\u0142a ze sob\u0105, to nie by\u0142bym ja, zrozum, ja te\u017c gardzi\u0142bym sob\u0105\u201d. Nic nie zmienia w strachu przed emigracj\u0105 krwawe st\u0142umienie powstania budapeszte\u0144skiego. Co te\u017c mo\u017ce dziwi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Nie pozosta\u0142o mu nic innego ni\u017c hamletyzowa\u0107 na ca\u0142ego. Na wakacjach w Koczin s\u0142yszy od Margit: \u201eChcesz, \u017cebym ja si\u0119 ciebie wyrzek\u0142a, bo tobie brak odwagi\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Rzeczywi\u015bcie Radca Terey boi si\u0119 odpowiedzialno\u015bci za decyzj\u0119 tak trudn\u0105. I co? Rejteruje w moralnie, z jego punktu widzenia, najczystszy spos\u00f3b – oddaje si\u0119 woli Ducha \u015awi\u0119tego. \u201eDop\u00f3ki zostan\u0119 z Margit, nie ma u\u0142askawienia. Pan nie nawiedzi s\u0142ugi, nie wypowie s\u0142owa, kt\u00f3re ocala na wieczno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n
On, Terey – ca\u0142kiem niepraktykuj\u0105cy, bo nic nie wiadomo, aby chodzi\u0142 na msze do nuncjatury w Delhi, czy te\u017c do katedry, odwo\u0142uje si\u0119 nagle do Boga. Wiadomo – nie praktykuje, bo szybko by zosta\u0142 przed s\u0142u\u017cbami w\u0119gierskimi zdemaskowany. I by\u0142by to koniec jego kariery. Ale B\u00f3g nawet w najintymniejszych jego rozmy\u015bleniach nigdy si\u0119 dot\u0105d nie pojawia\u0142. A tu nagle wielkie religijne przebudzenie. Oby nie instrumentalne: \u201eOn istnieje, z tym gotowi jeste\u015bmy si\u0119 nawet pogodzi\u0107, jednak nie powinien nam s\u0142u\u017cy\u0107 jako laska, \u017ceby si\u0119 mo\u017cna by\u0142o wesprze\u0107, i potem, chc\u0105c mie\u0107 obie r\u0119ce wolne na chwytanie \u015bwiata, odstawi\u0107 do k\u0105ta.\u201d A to niestety tak u niego wygl\u0105da. Hula\u0142 sobie po Delhi bez najmniejszej religijnej refleksji, dr\u0119czy\u0142 si\u0119 i do\u0142owa\u0142, nie pr\u00f3buj\u0105c nawet szuka\u0107 w wierze nadziei i ukojenia, a tu, kiedy bezradny wobec trudnego wyboru, znalaz\u0142 niepodwa\u017calny argument. I to jak\u017ce por\u0119czny, bo zwalniaj\u0105cy go z poczucia jakiejkolwiek odpowiedzialno\u015bci i winy.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy wraca ze wsp\u00f3lnego wypoczynku i rozmawia z wsp\u00f3\u0142pracownikami w Ambasadzie, poddaje si\u0119 ostatecznie. Komunikuje Margit: “Chcia\u0142a\u015b przeci\u0105\u0107 nici, kt\u00f3re mnie wi\u0105\u017c\u0105 z krajem\u2026Ale starczy\u0142o jednej rozmowy, \u017ceby wi\u0119zy znowu si\u0119 zacisn\u0119\u0142y\u201d. Margit na to: \u201eWi\u0119c ju\u017c wiesz, co zrobisz?\u201d Istvan odpala bezceremonialnie: \u201eWiedzia\u0142em od pocz\u0105tku\u201d.<\/p>\n\n\n\n
To po co by\u0142o to hamletyzowanie, po co te opcje, po co mulenie g\u0142owy sobie i Margit, je\u015bli wiedzia\u0142 od pocz\u0105tku. Jako\u015b ci\u0119\u017cko w to uwierzy\u0107. Wi\u0119c pewno k\u0142amie, nawet wobec samego siebie. Przyzna to potem.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy Istvan informuje Margit: \u201eZosta\u0142em odwo\u0142any\u201d, ona reaguje ca\u0142kiem rozumnie: \u201eBardzo dobrze\u2026spodziewa\u0142am si\u0119 tego\u201d \u201eNawet powiniene\u015b by\u0107 im wdzi\u0119czny. Zdecydowali za ciebie\u2026 Oni nie mog\u0105 nas rozdzieli\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n
I okazuje si\u0119, \u017ce Margit za jego plecami wyszykowa\u0142a mu ca\u0142kiem mi\u0119kkie l\u0105dowanie na emigracji. Terey czyta list od mecenasa Czandry, kt\u00f3ry \u201eproponowa\u0142 w imieniu sp\u00f3\u0142ki, do kt\u00f3rej weszli rad\u017ca Khaterpalia i jego te\u015b\u0107 oraz sam Czandra, obj\u0119cie nadzoru inwestycji na terenie Australii, budowy nowoczesnej tkalni i prz\u0119dzalni bawe\u0142ny, kt\u00f3r\u0105 powierzyli dawnemu wsp\u00f3lnikowi panu Arturowi Ward\u201d (ojcu Margit).<\/p>\n\n\n\n
Ale Terey wybiera inaczej. Odbywa si\u0119 decyduj\u0105cy dialog, kt\u00f3ry musia\u0142 \u0142ama\u0107 serca obojgu:
\u201e- Polec\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u201e- Jad\u0119 z tob\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u201e- Nie mo\u017cesz\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u201e- Chyba \u017ce nie chcesz\u2026Wi\u0119c gdzie mam czeka\u0107?\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u201e- Nie czekaj\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
A dzi\u015b? Przecie\u017c m\u00f3g\u0142by zwyczajnie wys\u0142a\u0107 esemesa. Bo dzi\u015b esemesami komunikuje si\u0119 wszystko. Zw\u0142aszcza decyzje, kt\u00f3rych wstydzimy komunikowa\u0107 w oczy. Pewien szef organizacji mi\u0119dzynarodowej poleci\u0142 swojemu szefowi gabinetu, aby wys\u0142a\u0142 do jednego wysokiego rang\u0105 podw\u0142adnego w\u0142a\u015bnie esemesem wiadomo\u015b\u0107, \u017ce jego kontrakt nie zostanie przed\u0142u\u017cony. A widzia\u0142 si\u0119 z nim jeszcze poprzedniego dnia. A szef gabinetu widywa\u0142 si\u0119 z owym mened\u017cerem niemal codziennie. Ale widocznie sumienia mieli niezbyt czyste, bo bali si\u0119 tej decyzji przekaza\u0107 w oczy. W polskim MSZ za czas\u00f3w jeszcze dobrze pami\u0119tanych decyzje kadrowe komunikowane by\u0142y jeszcze bardziej chamsko i obcesowo. Takie czasy?<\/p>\n\n\n\n
W dyplomacji rzadko kiedy m\u00f3wi si\u0119 \u201enie\u201d i to wprost. Daje si\u0119 to \u201enie\u201d do zrozumienia, czyli zwleka z odpowiedzi\u0105 (np. przy pro\u015bbie o agrement, przy pro\u015bbie o przyj\u0119cie wizyty na wysokim szczeblu), co najwy\u017cej przeb\u0105kuje si\u0119 co\u015b ustnie, albo nawet puszcza odpowied\u017a drog\u0105 po\u015bredni\u0105, w tym przez media. S\u0105 dyplomaci, kt\u00f3rzy wr\u0119cz kulturowo maj\u0105 problem z m\u00f3wieniem \u201enie\u201d. Dotyczy to kilku kraj\u00f3w azjatyckich bez w\u0105tpienia.<\/p>\n\n\n\n
Bynajmniej Istvan w dyplomacj\u0119 bawi\u0107 si\u0119 w sprawach sercowych nie chce.<\/p>\n\n\n\n
W konsekwencji Istvan sprawi\u0142 sobie i Margit b\u00f3l, wielki b\u00f3l. Nie dziw, \u017ce pr\u00f3buje dla tego aktu cierpienia znale\u017a\u0107 bezapelacyjne wyja\u015bnienie: \u201eMo\u017cna we w\u015bciek\u0142ym buncie potrzaska\u0107 kamienne tablice\u2026A jednak zn\u00f3w drog\u0119 zast\u0105pi\u0105, b\u0119d\u0105 grozi\u0107, wypal\u0105 swoje znaki\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Istvana wszystko to boli, ale decyduje si\u0119 cierpie\u0107 w imi\u0119 wy\u017cszych warto\u015bci. \u201eBy\u0142by\u015b z ni\u0105 szcz\u0119\u015bliwy. By\u0142bym, by\u0142bym, wiem. Za cen\u0119 potr\u00f3jnej zdrady\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u201e\u017bony, Boga i Ojczyzny\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u017bon\u0119, um\u00f3wmy si\u0119, ju\u017c kilka razy zdradzi\u0142. \u017badnych wyrzut\u00f3w nie mia\u0142. W piersi si\u0119 nie bi\u0142, nawet cudze. Teraz sobie o \u017conie w ko\u0144cu przypomnia\u0142. Lepiej p\u00f3\u017ano ni\u017c wcale?<\/p>\n\n\n\n
Co do Boga, zgoda, m\u00f3g\u0142 si\u0119 mu on nagle wy\u0142oni\u0107 z niebytu. Takie iluminacje duchowe si\u0119 zdarza\u0142y. Nawet w czasach komunistycznych, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej si\u0119 wi\u0105za\u0142y z przebudzeniem politycznym, opadem \u0142usek z oczu w patrzeniu na socjalistyczn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i polityk\u0119 Partii, przej\u015bciem do ideowej opozycji. Wiele podobnych przypadk\u00f3w zdarzy\u0142o si\u0119 w Polsce. Chocia\u017c nie mog\u0119 znale\u017a\u0107 na poczekaniu przypadku, kiedy wyzwalaczem uczu\u0107 religijnych sta\u0142by si\u0119 dylemat sercowy jak w przypadku Tereya. Akt\u00f3w nawr\u00f3cenia w szeregach polskiej dyplomacji by\u0142o niew\u0105tpliwie wi\u0119cej w czasach postkomunistycznych. Nie pyta\u0142em koleg\u00f3w, kt\u00f3rych to spotka\u0142o, o powody. Rzecz to dla mnie zbyt intymna.<\/p>\n\n\n\n
Ten nowo objawiony B\u00f3g Tereyem zaw\u0142adn\u0105\u0142 totalnie. Czy w takim oddaniu m\u00f3g\u0142 Radca w og\u00f3le kontynuowa\u0107 prac\u0119 w komunistycznej dyplomacji? W\u0105tpliwe. Tu mo\u017cna zada\u0107 sobie pytanie, czy jest w dyplomacji w og\u00f3le mo\u017cliwa klauzula sumienia. S\u0105 s\u0142u\u017cby dyplomatyczne, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie, na przyk\u0142ad, r\u0105k nie podaj\u0105c kobietom, wyja\u015bniaj\u0105: \u201emy religion does not allow me\u201d. Jedni poszcz\u0105 w ramadan, inni nie jedz\u0105 mi\u0119sa w pi\u0105tek, jeszcze inni w og\u00f3le nie jedz\u0105 mi\u0119sa z \u201epowod\u00f3w religijnych\u201d. I te ograniczenia dietetyczne nale\u017cy oczywi\u015bcie respektowa\u0107. Powa\u017cne konflikty sumienia mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119, kiedy dyplomata dostaje, np. w sprawach obyczajowych, instrukcje sprzeczne z jego sumieniem, np. w sprawach kary \u015bmierci, aborcji, eutanazji, praw os\u00f3b LGBTi. Przypomnijmy, \u017ce kiedy\u015b z pracy w MSZ podobno zwolniono osob\u0119, kt\u00f3ra prywatnie pozwoli\u0142a sobie nie zgodzi\u0107 si\u0119 z rz\u0105dow\u0105 lini\u0105 w sprawie praw reprodukcyjnych. Klauzula klauzul\u0105, ale sumienie dyplomatom powinno si\u0119 czasem przydawa\u0107. O kompasie moralnym w pracy dyplomatycznego negocjatora pisa\u0142em obszernie przy innej okazji.<\/p>\n\n\n\n
A Terey wyg\u0142asza swoje nowe \u017cyciowe credo: \u201eTobie chc\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 przez oddanie si\u0119 najbiedniejszym, nigdy niesytym, zawistnym, okrutnie spragnionym mi\u0142o\u015bci i w ni\u0105 ju\u017c nie wierz\u0105cym. Czekaj\u0105 na mnie, cho\u0107 nic o mnie nie wiedz\u0105. Oni \u2013 najbli\u017csi, z mego narodu i kontynent\u00f3w odleg\u0142ych, widz\u0119 t\u0119 twarz zbiorow\u0105\u2026 Twarz utrudzon\u0105, bolej\u0105c\u0105, cz\u0142owiecz\u0105\u2026Twoj\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Zdrada ojczyzny? Wtedy, po krwawym pa\u017adzierniku, patrioci w\u0119gierscy masowo emigrowali na Zach\u00f3d. Terey uznawa\u0142by to za akt zdrady? Sprzeczno\u015b\u0107 jaka\u015b. On, nowo narodzony chrze\u015bcijanin, deklaruje akt wierno\u015bci wobec komunistycznego re\u017cimu, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie odwo\u0142uje go z plac\u00f3wki. Skomplikowana osobowo\u015b\u0107 z tego Tereya.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko pi\u0119knie, ale przecie\u017c swoim wyborem nie tylko sobie zadaje cierpienie, krzywdzi Margit. Zdaje sobie z tego spraw\u0119: \u201ecierpienie nie jednoczy\u201d \u201eCzy w\u0142a\u015bnie dla Margit przyjecha\u0142 do Indii?\u201d Dochodzi do niego, \u017ce \u201edla tej pr\u00f3by si\u0119 narodzi\u0142, przez lata dojrzewa\u0142\u201d. Zawsze m\u00f3wi\u0142em, \u017ce pobyt na egzotycznej plac\u00f3wce dyplomatycznej mo\u017ce doprowadzic do osobowo\u015bciowej przemiany, prze\u0142omu, narodzenia na nowo.<\/p>\n\n\n\n
Terey w ko\u0144cu przyznaje, \u017ce \u201edo tej decyzji dochodzi\u0142 w m\u0119ce, opornie, przepychany krok za krokiem\u201d. Co nie koi uczu\u0107 Margit: \u201ezabra\u0142e\u015b mi wszystko. Musia\u0142e\u015b, musia\u0142e\u015b\u2026 Dla niego po\u015bwi\u0119casz nas oboje\u201d. Wszystkiemu wi\u0119c winne religijne przebudzenie.<\/p>\n\n\n\n
Margit si\u0119 miota, pl\u0105cze, to usprawiedliwia, to oskar\u017ca. \u017byczy Istvanowi: \u201eB\u0105d\u017a r\u00f3wnie twardy, okrutnie twardy, jak jeste\u015b dla mnie\u201d. Chce, by tworzy\u0142 po powrocie do ojczyzny (\u201eJego pisanie najwa\u017cniejsze\u201d). Docenia wsp\u00f3lne chwile: \u201ebez ciebie nie wiedzia\u0142abym, jak mo\u017cna by\u0107 najszcz\u0119\u015bliwsz\u0105 kobiet\u0105 na \u015bwiecie. A potem, na po\u017cegnanie wyrzuca: \u201eNie wolno tak, Istvan\u2026nawet psa nie wolno\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Zako\u0144czmy konkluzj\u0105 ze wsp\u00f3\u0142czesnym polskim dyplomatycznym kontekstem. Farbowany, ale jednak komunistyczny dyplomata, Terey post\u0119puje jak B\u00f3g przykaza\u0142, a inni dyplomaci, w tym niekt\u00f3rzy z rz\u0105dz\u0105cych jeszcze niedawno polsk\u0105 dyplomacj\u0105, co udawali, \u017ce \u015bpi\u0105 z Bibli\u0105 pod poduszk\u0105, mieli sobie za nic niekt\u00f3re z wyrytych na kamiennych tablicach instrukcji. I robili kariery. D\u0142ugo by opisywa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0105 decyzje w \u017cyciu, w podejmowaniu kt\u00f3rych rozum si\u0119 gubi. Tak\u017ce politycy w kluczowych sytuacjach rozumowi nie chc\u0105 \u015blepo zawierzy\u0107. Uciekaj\u0105 si\u0119 do astrolog\u00f3w, wr\u00f3\u017cbit\u00f3w, mag\u00f3w, a w ostateczno\u015bci stawiaj\u0105 pasjansa. Niekt\u00f3rzy mocno wierz\u0105cy poddaj\u0105…<\/p>\n